Bảo Tồn Và Nhân Giống Cây Sâm Ngọc Linh

Nguy cơ tuyệt chủng sâm Ngọc Linh

Sau khi dược tính và tác dụng đối với sức khỏe của sâm Ngọc Linh được công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, những năm 80 của thế kỷ 20, trên thị trường tự do giá sâm Ngọc Linh tương đương giá sâm Triều Tiên và vào những năm 90, giá sâm Ngọc Linh còn đắt hơn sâm Triều Tiên nhiều lần. Theo dược sĩ Đào Kim Long thì ngay cả dân Hàn Quốc, Nhật Bản, xứ sở của sâm, cũng qua đây tìm cho được sâm Ngọc Linh để chữa bệnh. Việc khai thác, mua bán và sử dụng tràn lan chưa có quy định quản lý, bảo vệ cùng các chính sách, giải pháp đầu tư, quy hoạch phát triển khiến nhiều vùng sâm mọc tự nhiên giữa Quảng Nam và Kon Tum dần cạn kiệt, kéo theo hàng ngàn hecta rừng nguyên sinh bị tàn phá nặng nề.

Trạm dược liệu Trà Linh thành lập để bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh

Trước nguy cơ tuyệt chủng của giống sâm quý, Chính phủ Việt Nam đã quyết định thành lập vùng cấm quốc gia ở khu vực có sâm mọc tập trung tại 2 tỉnh Kon Tum và Quảng Nam, đồng thời xếp sâm Ngọc Linh vào danh sách các loại cây cấm khai thác, mua bán bất hợp pháp.

Vuon-sam-uom-tai-tram-duoc-lieu-tra-linh

Hình: Vườn sâm ươm 01 năm tuổi tại Trạm Dược liệu Trà Linh

Để bảo vệ và phát triển cây thuốc này cùng một số cây dược liệu khác, Trại dược liệu Trà Linh được thành lập tại Quảng Nam. Tháng 10 năm 1997, sau khi tách tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng thành 2 tỉnh Quảng Nam và Đà Nẵng, Công ty nhận bàn giao nguyên trạng Trạm dược liệu Trà Linh từ Công ty Dược phẩm Quảng Nam Đà Nẵng. Từ năm 1998 đến cuối năm 1999, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam sử dụng Trạm dược liệu để nghiên cứu dự án nuôi trồng, bảo vệ nguồn gen Sâm Ngọc Linh. Đến năm 2001, Trạm dược liệu được Ủy ban Nhân dân tỉnh ra quyết định sáp nhập vào Công ty. Lúc bấy giờ, vườn sâm có diện tích gần 2 ha, cây sâm bị mưa bão và các bệnh lý dẫn đến chết hàng loạt, thêm vào nạn trộm cắp khiến vườn sâm trở nên hoang sơ. Trước tình hình đó, ông Lê Văn Quang nguyên là Giám đốc Công ty Dược Vật tư Y tế Quảng Nam lúc bấy giờ, với tâm huyết dành cho cây sâm quý đã ngày đêm nghiên cứu giải pháp hiệu quả nhất để xây dựng lại vườn sâm. Bước đầu là tập trung những gốc sâm tự nhiên nằm rải rác trong các khu vực hoang sơ trên đỉnh núi Ngọc Linh về Trạm dược liệu. Trong thời gian này, do chưa nắm vững đặc điểm sinh lý của cây, tỷ lệ gieo trồng thành công chỉ đạt khoảng 30%. Sau khi nghiên cứu loại bỏ các hạt lép hoặc hư, kết hợp với hoán đổi thời vụ gieo hạt và điều chỉnh thành công thời điểm ươm cây, tỷ lệ gieo trồng thành công đã đạt trên 70%. Tuy nhiên đó chỉ là giai đoạn đầu.

vuon-uom-sam-ngoc-linh

Nhân giống thành công sâm Ngọc Linh tại Trạm dược liệu Trà Linh

 

Quá trình tìm cách bảo quản hạt và cây giống khỏi mầm bệnh, sâu ăn lá, chuột ăn hạt cũng khiến đội ngũ chuyên gia hao tâm tổn sức trong thời gian dài.

chuot-an-sam-ngoc-linh

Ảnh: Chuột ăn sâm Ngọc Linh

Đặc tính của hạt giống và cây con sâm Ngọc Linh khá đặc biệt. Vỏ hạt đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển của cây con, bởi khi nảy mầm, nếu rễ chưa lấy đủ chất dinh dưỡng trong đất thì chính lớp vỏ này cung cấp đầy đủ dinh dưỡng giúp cây phát triển mạnh mẽ, cứng cáp trong thời gian đầu. Tuy nhiên, cũng chính mùi hương và dinh dưỡng trong lớp vỏ này lại là nguyên nhân thu hút sâu bệnh và côn trùng phá hoại. Bằng tâm huyết và trí tuệ của những con người đầy đam mê, ngày đêm dốc sức không ngừng tìm tòi phương pháp giải quyết, chất lượng hạt và cây giống ngày càng được nâng cao. Tỷ lệ cây giống phát triển thành công thành sâm Ngọc Linh trưởng thành đạt hơn 90%. Kết quả này là phần thưởng xứng đáng cho quá trình lao động, nỗ lực không mệt mỏi của tập thể Lãnh đạo và cán bộ nhân viên công ty.

hat-giong-sam-ngoc-linh

Hình: Hạt giống sâm Ngọc Linh đạt chất lượng cao

Sau nhiều năm chăm sóc và mở rộng, diện tích gieo trồng sâm Ngọc Linh đã phát triển từ 2 ha đến gần 10 ha. Sản lượng cây giống đạt trên 50,000 cây mỗi năm. Nhận biết từ sớm giá trị khoa học lẫn kinh tế của cây sâm Ngọc Linh, không dừng lại ở việc tự nuôi trồng, định kỳ hàng năm công ty đã phân chia hơn 60% số lượng hạt giống và cây giống sâm Ngọc Linh đến đông đảo bà con trong khu vực, cũng như hướng dẫn kỹ thuật  chăm sóc để cây phát triển tự nhiên đạt kết quả tốt nhất. Đến năm 2012, Công ty Cổ phần Thương mại – Dược – Sâm Ngọc Linh Quảng Nam đã cung cấp gần 1,200,000 cây cho bà con. Việc đẩy mạnh hỗ trợ nông dân phát triển loại dược liệu quý này chính là thể hiện rõ nét của định hướng thực hiện trách nhiệm xã hội của công ty, không chỉ dừng lại ở quan điểm, mong muốn mà công ty đã bền bỉ biến thành hành động thực tiễn. Mặt khác, công ty cũng ý thức được, việc tăng cường quảng bá, truyền thông về công dụng tuyệt vời của sâm Ngọc Linh đến cả nước cũng như nước ngoài là việc làm cần thiết, có ý nghĩa không chỉ đối với bản thân công ty mà còn đối với những người nông dân đang từng bước cải thiện đời sống thông qua sự phát triển của sâm Ngọc Linh.

Nghiên cứu phát triển các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh

tru-so-cong-ty-duoc-sam-ngoc-linh-quang-nam

Hình: Trụ sở chính Quasapharco (Quảng Nam)

 

Không chỉ tập trung vào kỹ thuật chăm sóc và mở rộng diện tích gieo trồng, từ năm 2005, sau khi cổ phần hóa, Công ty bắt đầu đẩy mạnh công tác nghiên cứu phát triển các sản phẩm được chiết xuất trực tiếp từ sâm Ngọc Linh. Việc cổ phần hóa được đánh giá là sự kiện khởi đầu một chặng đường phát triển mới của doanh nghiệp, giúp công ty bổ sung thêm nguồn tài chính mạnh mẽ trong sản xuất cũng như cải cách, nâng cao năng suất lao động của đội ngũ cán bộ công nhân viên. Không dừng lại ở những sản phẩm sử dụng trực tiếp củ sâm tươi, công nghệ chiết xuất tiên tiến cùng nguồn nguyên liệu phong phú đã được đầu tư, chuẩn bị trong nhiều năm giúp các sản phẩm của Quasapharco luôn dồi dào tinh chất sâm Ngọc Linh. Vốn là công ty dược, với thế mạnh nghiên cứu sản xuất, bào chế thuốc, hệ thống công nghệ hiện đại được đầu tư sau cổ phần hóa càng khiến năng lực sản xuất của công ty được mở rộng và nâng cao, cho ra đời nhiều sản phẩm đáp ứng thói quen tiêu dùng của khách hàng ở nhiều lứa tuổi, đảm bảo yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm, thơm ngon và đặc biệt tốt cho sức khỏe khi dùng kéo dài hàng ngày. Bên cạnh đó, dòng sản phẩm dành cho những người bị đái tháo đường hoặc ăn kiêng khi ra đời đã được người tiêu dùng đón nhận mạnh mẽ. Để giải khát nhanh hoặc cần phục hồi năng lượng, bạn có thể dùng Nước uống bổ dưỡng Sâm Ngọc Linh, được chiết xuất từ sâm tươi và nấm linh chi. Nếu bạn có thói quen tìm sự thanh thản và tận hưởng cuộc sống bên gia đình, bạn bè sau bộn bề công việc quanh những tách trà thì trà túi lọc Sâm Ngọc Linh là lựa chọn phù hợp nhất. Ngoài ra, các thức uống và thực phẩm khác chiết xuất từ lá sâm, củ sâm cũng phù hợp để sử dụng mỗi ngày.

 cac-san-pham-tu-sam-ngoc-linh

Hình: Các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh của Quasapharco

Với sứ mệnh duy trì và phát triển sâm Ngọc Linh, một trong những loại dược liệu quý hiếm bậc nhất không chỉ của Việt Nam mà trên thế giới, tạo ra những sản phẩm phục vụ bền vững cho sức khỏe cộng đồng, đồng thời chung tay nâng cao đời sống kinh tế vùng Quảng Nam, Công ty Cổ phần Thương mại – Dược – Sâm Ngọc  Linh Quảng Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu sản phẩm, không ngừng đầu tư nâng cao năng lực sản xuất hiện đại, triển khai chuỗi phân phối rộng khắp, cũng như giữ vững định hướng phát triển công ty song hành với sự phát triển của người nông dân nuôi trồng sâm Ngọc Linh.

 

Bảo Tồn Và Nhân Giống Cây Sâm Ngọc Linh
Đánh giá bài viết

Để Lại Comment

avatar